C1 genel tekrar

Olumsuz ya da kısıtlayıcı bir zarf cümlenin başına gelince soru düzeni kullanılır: Never have I seen…, Rarely does he complain, Not only did she win…, No sooner had we arrived than…, Hardly had we started when…, Only then did I realise…, Under no circumstances should you…

Cleft (yarık) cümleler bir öğeyi öne çıkarır: It was Ali who broke the window. (Pencereyi kıran Ali'ydi.) What I need is a holiday. All I want is some peace.

Türkçede vurguyu kelime sırasıyla ve “-an/-en” ile yaparız (kıran Ali'ydi). İngilizcede ya devrik yapı ya da it / what ile cleft gerekir.

• Never have I seen such a beautiful view.

  Hiç bu kadar güzel bir manzara görmedim.

• Not only did she win, but she also broke the record.

  Sadece kazanmakla kalmadı, rekoru da kırdı.

• It was my brother who called you.

  Seni arayan kardeşimdi.

-ing ile kurulan participle clause aynı anda olan ya da sebep bildiren aktif bir eylemdir: Walking home, I saw an accident. (Eve yürürken…) Feeling tired, she went to bed. (Yorgun hissettiği için…)

Having + V3 önce tamamlanan eylemi gösterir: Having finished the report, he went home. V3 ise edilgendir: Written in 1990, the book is still popular. İsimden sonra relative clause kısaltması: the woman sitting next to me, the car stolen last week.

Altın kural: participle clause'un öznesi ana cümlenin öznesiyle aynı olmalı. “Walking home, the rain started” ✗ — yağmur yürümüyor! Türkçedeki -erek / -ince / -ken eklerinde bu kısıt yok, o yüzden bu hata çok yapılır.

• Having finished the report, he went home.

  Raporu bitirdikten sonra eve gitti.

• Written in 1990, the book is still popular.

  1990'da yazılan kitap hâlâ popüler.

• Not knowing what to say, he stayed silent.

  Ne diyeceğini bilemeyince sessiz kaldı.

needn't have + V3 = yaptın ama gereksizdi: You needn't have brought food; we had plenty. didn't need to + V1 ise sadece gerek olmadığını söyler (genelde yapılmamıştır).

had better + V1 = …-sen iyi olur (yoksa kötü sonuç): You'd better leave now. Olumsuz: had better not (to yok!). would rather + V1 = tercih etmek: I'd rather not talk about it.

be bound to + V1 = kesin …-ecek: With this traffic, we're bound to be late. might as well + V1 = başka iyi seçenek yok, …-sek de olur: The bus has gone; we might as well walk.

• You needn't have brought food; we had plenty.

  Yiyecek getirmene gerek yoktu; bol bol vardı.

• You'd better leave before it gets dark.

  Hava kararmadan çıksan iyi olur.

• We might as well go home.

  Eve gitsek de olur.

Devrik koşul: Should you need help (olası), Were I you / Were I to resign (hayali), Had I known (geçmiş). unless = if not, provided / as long as = şartıyla, but for / if it weren't for = olmasa.

suggest / insist / demand / recommend that ve It's vital / essential that → özne + yalın fiil: I recommend that she see a specialist. İngiliz İngilizcesinde should + V1 de olur.

Şimdi anlamlı geçmiş zaman: It's (high) time we left, I'd rather you didn't tell anyone. Kalıplar: So be it, Be that as it may.

• Should you need assistance, let us know.

  Yardıma ihtiyacınız olursa bize bildirin.

• I recommend that she see a specialist.

  Bir uzmana görünmesini tavsiye ederim.

• It's high time we made a decision.

  Artık bir karar vermemizin vakti geldi.

Ellipsis ve substitution tekrarı önler: So do I / Neither can I, I think so / I hope not, the blue one, do so, I can't, but she can, I'd love to.

Hedging iddiayı yumuşatır: seem / appear to, It would appear that…, tend to, be likely / unlikely to, may / might / could, to some extent, arguably.

Türkçede “Ben de”, “Sanırım”, “Galiba” tek başına yeter; İngilizcede yardımcı fiil, so / not, to gibi küçük kelimeler cümlenin iskeletini korur.

• I haven't seen it. — Neither have I.

  Görmedim. — Ben de.

• The evidence appears to suggest a link.

  Kanıtlar bir bağlantıya işaret ediyor gibi görünüyor.

• Young people tend to take risks.

  Gençler risk alma eğilimindedir.

Bu son derste C1'in bütün konuları karışık geliyor: devrik yapı, cleft cümleler, participle clauses, ileri modallar, ileri koşullar, subjunctive, ellipsis ve hedging.

Her soruda önce ipucunu ara: cümle başında Never / Rarely / Not only → devrik; Had / Were / Should başta → koşul; suggest / vital that → yalın fiil; It's time / I'd rather you → past; kısa cevap → yardımcı fiil, so, not ya da to.

• Seldom have I heard such nonsense.

  Böyle bir saçmalığı nadiren duydum.

• Shocked by the news, she couldn't speak.

  Haberle şoke olunca konuşamadı.

• Had it not been for your help, we'd have failed.

  Senin yardımın olmasaydı başarısız olurduk.