Ellipsis ve substitution

Olumlu bir cümleye katılırken So + yardımcı fiil + özne: I love jazz. — So do I. She can swim. — So can I. I've been there. — So have I.

Olumsuz bir cümleye katılırken Neither / Nor + yardımcı fiil + özne: I don't eat meat. — Neither do I. Neither zaten olumsuzdur, fiil olumlu kalır: “Neither don't I” ✗.

Türkçede her durumda “Ben de” denir; İngilizcede yardımcı fiil ilk cümleye göre değişir: am → So am I, did → So did I, will → So will I, Simple Present → do / does.

Katılmıyorsan: I love jazz. — I don't. / I don't like it. — I do. Dikkat: So I do (devrik değil) “Ben de” değil, “Evet, gerçekten öyle” demektir.

• I'm tired. — So am I.

  Yorgunum. — Ben de.

• I didn't enjoy it. — Neither did I.

  Beğenmedim. — Ben de beğenmedim.

• My brother speaks French, and so do I.

  Kardeşim Fransızca konuşuyor, ben de.

so bir önceki cümlenin yerini tutar: Is it going to rain? — I think so. (Sanırım.) Türkçede “Sanırım” ya da “Umarım” tek başına yeter; İngilizcede so şarttır: “I think.” ✗, “I hope.” ✗.

Bu yapıyı alan fiiller: think, hope, expect, suppose, guess, believe, be afraid.

Olumsuzda iki yol var: think / expect / suppose / believe ile genelde I don't think so. hope ve be afraid ile not: I hope not, I'm afraid not. “I don't hope so” ✗.

I'm afraid so = maalesef öyle, I'm afraid not = maalesef değil. Burada afraid “korkmak” değil, kibar bir üzüntü ifadesidir.

• Will she pass? — I hope so.

  Geçecek mi? — Umarım.

• Is it going to rain? — I hope not.

  Yağmur yağacak mı? — Umarım yağmaz.

• Did we lose? — I'm afraid so.

  Kaybettik mi? — Maalesef evet.

Sayılabilen bir ismi tekrar etmemek için one (tekil) ve ones (çoğul) kullanılır: I don't like this shirt. I prefer the blue one. These shoes are nice, but the black ones are cheaper.

Türkçede “Maviyi istiyorum” deriz; sıfat tek başına isim gibi davranır. İngilizcede bu olmaz: “I want the blue” ✗ → I want the blue one ✓.

Sıfat yoksa a one denmez, sadece one: Do you have a pen? — Yes, I have one. Sıfatla birlikte: I need a cheaper one.

Sayılamayan isimlerin yerine one gelmez: I prefer white wine to red (“red one” ✗). Ayrıca: which one, this one, the one(s) that…: The ones that I bought were broken.

• I prefer the blue one.

  Maviyi tercih ederim.

• My phone is old, so I need a new one.

  Telefonum eski, o yüzden yenisine ihtiyacım var.

• The ones that I bought were broken.

  Aldıklarım bozuktu.

do so önceki fiil öbeğinin yerini tutar ve resmîdir: He promised to call, but he didn't do so. Those who wish to leave may do so now.

Günlük dilde do that / do it ya da sadece yardımcı fiil kullanılır: She said she'd help, and she did. Ortaklık için did too / does too: I enjoyed it, and my wife did too.

do so yalnızca eylem fiilleri içindir. know, like, be gibi durum fiilleriyle kullanılmaz: “She knows the answer, and I do so too” ✗ → and so do I ✓.

Türkçede “bunu yaptı / öyle yaptı” deriz; İngilizce resmî metinde fiili tekrarlamak yerine do so çok doğal durur.

• He promised to call, but he didn't do so.

  Arayacağına söz verdi ama aramadı.

• If you wish to apply, please do so online.

  Başvurmak isterseniz lütfen çevrimiçi başvurun.

• I enjoyed the concert, and my wife did too.

  Konserden keyif aldım, eşim de aldı.

İngilizce fiil öbeğini tekrar etmez; yardımcı fiil yeterlidir: I can't swim, but my sister can. Have you finished? — Yes, I have. She said she'd come, but she didn't.

Türkçede kısa cevapta fiili tekrar ederiz (“Bitirdin mi? — Bitirdim.”). İngilizcede ana fiil değil yardımcı fiil tekrarlanır: Have you finished? — Yes, I have. (“Yes, I finished.” kısa cevap olarak doğal durmaz.)

want, would like / love, try, need, have to, be going to'dan sonra fiil düşebilir ama to kalır: Would you like to come? — I'd love to. (“I'd love.” ✗) I didn't want to go, but I had to.

Olumsuz: I don't want to. · I'd rather not. · You don't have to if you don't want to.

• Would you like to join us? — I'd love to.

  Bize katılmak ister misin? — Çok isterim.

• I can't swim, but my sister can.

  Ben yüzemem ama kız kardeşim yüzebilir.

• I didn't want to go, but I had to.

  Gitmek istemedim ama zorundaydım.

Bu derste ellipsis (kısaltma) ve substitution (yerine koyma) yapılarını karışık olarak tekrar edeceksin.

So / Neither + yardımcı + özne (ben de), I think so / I hope not, one / ones (sayılabilen isim yerine), do so (resmî fiil tekrarı).

Yalnız yardımcı fiil (I can't, but she can) ve to ile ellipsis (I'd love to, I had to).

• I don't like horror films. — Neither do I.

  Korku filmlerini sevmem. — Ben de.

• This bag is too small. I need a bigger one.

  Bu çanta çok küçük. Daha büyüğüne ihtiyacım var.

• Are they coming? — I hope not.

  Geliyorlar mı? — Umarım gelmezler.